Soruyu soran diyor ki; karşı taraf lüks bir yaşam sürdürüyor.
Harcamalarını kısmış olsalar zamanla borçlarını ödeyebilirlerdi.
Ödememeleri doğru bir davranış değildir.
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor: “Varlıklı kimsenin borcunu geciktirmesi zulümdür, haksızlıktır.”
Şayet “Ağabeyime para verdim, fakat ödeme imkânı yok, ne yapayım?” diye sorulursa, ona şöyle deriz:
Sen ağabeyine borç vererek iki hayırlı iş yapmışsın. Birincisi, borç vermek gibi güzel bir fedakârlıkta bulunmuşsun. Bunun ecri ve mükâfatı büyüktür. Bazı durumlarda borç vermek, sadaka vermekten daha faziletlidir; kaynaklarımız bunu böyle ifade eder. Dolayısıyla iyi bir iş yapmışsın.
İkincisi, sıla-i rahim yapmışsın; akrabalık bağlarını güçlendirmişsin. Böylece iki ayrı sevap kazanmış oluyorsun. Eğer paranı alamıyorsan, Allah-u Teâlâ bunun karşılığında sana büyük mükâfat verecektir.
Ancak diğer taraf, yani ağabeyin, varlıklı olduğu hâlde, lüks harcama içindeyken borcunu ödemiyorsa zulmetmiş olur; haksızlık yapmış olur. Bu kardeşimizin yapması gereken, yine de akrabalık ilişkilerini korumasıdır. Ağabeyiyle iyi geçinsin ama bilsin ki hakkını ahirette mutlaka alacaktır. Hem de fazlasıyla..
Allah-u Teâlâ, hak sahibinin hakkını haksızlık yapanlardan alıp sahibine iade edecektir. Bu, kesin bir nebevî haberdir.
Bu sebeple kardeşimize sabrı, akrabalık bağlarını korumayı tavsiye ederiz.
Ağabeyine de şunu hatırlatmak gerekir: Bu hak er geç ödenecektir. En doğrusu, ahirete bırakmadan dünyada ödemektir. Çünkü ahirette borç, para ile ödenmez.
Peygamber Efendimiz şöyle buyuruyor:
“Altın ve gümüşün geçerli olmayacağı bir gün gelmeden önce hak sahiplerinin hakkını ödeyin.”
Kıyamet günü geldiğinde elinizde para olsa bile geçerli olmaz. Ödeme, iyi amellerinizden yapılır. O da yetmezse karşı tarafın günahları sizin üzerinize yüklenir. Bu da insanı cehenneme sürükler.
Bu yüzden kimse borcun üstüne yatmasın. Borçlu, borcunu vaktinde ödesin. Hak sahibine hakkını teslim etsin. Aksi hâlde ağır bir bedelle karşılaşacaktır.
Allah-u Teâlâ herkese şuurlu davranmayı, mesuliyetlerini idrak etmeyi nasip etsin. Ahirete bırakmadan dünyada helalleşmeyi hepimize lütfetsin.
Allah helal kazançla, kimseye borçlu olmadan, yüz akıyla huzuruna varmayı nasip etsin. Rabbim cenneti ve cemâliyle hepimizi şereflendirsin.