Tövbe, Allah-u Teâlâ’nın kullarından murat ettiği bir dönüştür. Allah’a yöneliştir. Allah-u Teâlâ, yolunu şaşıran, dalalete düşen veya günahlara yönelen kulların tövbe etmelerini murat eder. Tövbe eden kulunu bağışlayacağını ve ona ecir vereceğini vaat eder.
Tövbenin, kul hakkı bulunup bulunmamasına göre, üç veya dört şartı vardır:
– Yapılan günaha pişman olmak: “Keşke yapmasaydım, niçin yaptım?” diyerek yaptığı günahtan dolayı pişmanlık duymak.
– Günahı bir daha işlememeye karar vermek.
– Allah Teâlâ’dan af dilemek ve istiğfar etmek.
– Kul hakkı varsa hakkı sahibine ödemek, helallik almak.
Kul hakkı bulunmuyorsa ilk üç şartın yerine getirilmesiyle tövbe edilir. Kul hakkı varsa, buna dördüncü şart da eklenir.
Bu şartlara uygun şekilde yapılan tövbeye tövbe-i nasûh denir. Nasûh kelimesi, nasihat manasına geliyor. Nasûh tövbesi, insana nasihat eden, insanı uyaran tövbe demektir.
Kul, böyle samimi bir tövbe ettikten sonra aynı günahla yeniden karşılaştığında nefsi onu günaha yöneltmek istese bile, içindeki iman ve vicdan ona: “Sen Allah’a söz vermiştin, bunu yapma!” diye ona engel olur. İşte samimi tövbenin, nasûh tövbesinin insanda meydana getirdiği güzel netice budur.
Allah-u Teâlâ bizlere samimi ve makbul tövbe etmeyi, tövbemiz üzere yaşamayı ve günahlardan uzak durmayı nasip eylesin.