Hanefî mezhebine göre, hac dışında namazları cem etmek caiz değildir.
Seferde (yolculukta) dahi olsa Hanefî mezhebine göre namazları cem etmek yoktur.
Hanefîlere göre cem, namazın vaktini ortadan kaldırmak anlamına gelir. Bu sebeple cem etmek, bir namazı kazaya bırakmaktan daha sakıncalı kabul edilmiştir.
Hanefîler, bir namazı vaktinden önce kılmaktansa, sonraya bırakıp kaza etmenin daha uygun olduğunu söylemişlerdir.
Öğle ile ikindiyi cem edenler, akşam ile yatsıyı cem edenler için namaz beş vakit olmaktan çıkar, üç vakte iner.
Hâlbuki, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:
“خَمْسُ صَلَوَاتٍ”
“Beş vakit namaz” demiştir.
Kur’an-ı Kerim’de de: “Namaz, müminler üzerine vakitli olarak farz kılınmıştır.” buyurulmuştur.
Namaz beş vakittir. Her namazın vakti bellidir.
Cem edenler, her ne kadar kendilerine göre mazeret bulsalar da, genel anlamda namazı beş vakit değil, üç vakit olarak uygulamış olurlar.
İşte bu duruma düşmemek için İmam Ebû Hanîfe der ki:
Resûlullah Efendimiz, sahabilerle beraber Arafat’ta öğle ile ikindiyi cem-i takdim olarak öğle vaktinde kılmıştır. Bu, hac menâsikindendir.
Akşam ile yatsıyı da Müzdelife’de cem-i tehir olarak yatsı vaktinde kılmıştır. Bu da hac menâsikindendir.
Hac ibadeti sırasındaki bu uygulamanın dışında namazlar cem edilmez.
Namazı vaktinde kılabilen vaktinde kılar. Vaktinde kılamayan kaza olarak kılar.
Hanefî mezhebinde durum böyledir.
Diğer mezheplerinde farklı görüşler vardır. Seferde iken namazların cem yapılabileceğini söyleyenler olmuştur. Sefer dışındaki zamanlarda ise onlarda da cem-i salât yoktur, ya da ihtilaflıdır.