Ümmî okuma yazması olmayan demektir. Okuma yazma bilmeyen, bir insandan eğitim ve öğrenim görmemiş, annesinden doğduğu saf ve temiz fıtratını koruyan kimseye ümmi denir.
Hz. Peygamber’in bir sıfatı, okuma yazma bilmeyen anlamında bir Kur’an terimidir.
Kur’an-ı Kerîm’de; Peygamberimizin (s.a.v.) daha evvel hiçbir kitap okumadığı ve eliyle hiçbir kitabı yazmadığı ifade edilmektedir.
“Sen bu Kur’an’dan önce hiç bir kitap okumamıştın. Sağ elinle de onu yazmış değildin. Eğer okur yazar olsaydın o vakit bâtıl peşinde koşanlar (Kur’an’ı başkasından okuyup yazdın, öğrendin diye) elbette şüpheye düşerlerdi.” (Ankebut Suresi 48)
Ümmî kelimesi ayrıca, Mekke’ye mensup ve ehl-i kitâbın dışında kalan, kendilerine vahiy gelmemiş olan ve dini bilgiye de sahip olmayan insanlar anlamında da kullanılır.